Waar moet je extra op letten bij de verkiezingen?

Van 14 tot en met 16 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Met jouw stem heb je invloed op wat er gebeurt in jouw gemeente. Hoe zorg je ervoor dat je je stem baseert op betrouwbare informatie? In deze animatie geven we je drie tips.

Tijdens verkiezingen proberen partijen jouw stem te winnen en wordt er op sociale media veel gezegd en gedeeld over belangrijke thema’s. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen is nepnieuws meestal niet van grote invloed. Maar om goed te kunnen beslissen op wie je stemt, is het belangrijk dat je altijd kritisch bent op wat je hoort, ziet en leest. Zo voorkom je dat je jouw stem baseert op verdraaide feiten of onwaarheden.

1. Check de bron van een bericht

Zie je iets op sociale media? Bedenk dan dat iedereen daar zelf nieuws kan maken en delen. Kijk daarom altijd waar het bericht vandaan komt. Is het gepost door een politieke partij? Door een onafhankelijke journalist? Of juist door iemand met een vaag profiel? Zo controleer je de bron.

En wellicht ís je bericht al gecheckt. Bijvoorbeeld door de factcheckers van Pointer, ANP en Nieuwscheckers. Die controleren in aanloop naar de verkiezingen claims van politici, berichten op sociale media en verkiezingsprogramma’s.

2. Bedenk wat de afzender van je wil

Met welke bedoeling heeft iemand het bericht geplaatst? Tijdens verkiezingen zie je veel berichten die bedoeld zijn om jouw mening te beïnvloeden. Check daarom of het bericht is geschreven om je te informeren of om je mening te beïnvloeden en een reactie uit te lokken. Dat merk je vaak aan de toon van een bericht en of het inspeelt op je emoties. Zo controleer je waarom een bericht is geschreven.

3. Kijk kritisch naar cijfers en uitspraken

Peilingen, cijfers en quotes… ze vliegen je om de oren tijdens verkiezingen. Maar vertellen ze het hele verhaal? Om jouw stem te winnen maakt iemand een verhaal misschien net iets mooier dan het daadwerkelijk is. Of verdraait iemand de cijfers om een probleem juist veel erger te laten lijken.

Als er cijfers of grafieken zijn gebruikt, controleer dan of deze kloppen. Zijn de conclusies die worden getrokken uit de cijfers logisch? Dit kun je controleren door op te zoeken of de cijfers hetzelfde worden gebruikt als in de originele bron. Zo controleer je beelden en cijfers.

Valt het je op dat er context mist bij een quote of hoor je maar een kant van het verhaal? Check dan of er door de maker wordt geframed. Gebruik daarvoor deze tips.

Wil je meer weten over nepnieuws in verkiezingstijd? 

Voorafgaand aan de Gemeenteraadsverkiezingen wordt er op meerdere plekken aandacht besteed aan media en nepnieuws. 

De hele maand maart staat dit thema centraal in programmering van Beeld en Geluid Den Haag: Moment van de Waarheid. Via allerlei activiteiten onderzoeken, duiden en delen ze kennis over de werking van media en jouw invloed op de waarheid. Op 16 maart kun je bijvoorbeeld het publieksprogramma bijwonen over misinformatie rond de verkiezingen. Hiermee wordt de factcheckmarathon van ANP, Pointer en Nieuwscheckers afgesloten. Te gast zijn mediakenners, politici en de factcheckers zelf. Je krijgt een kijkje achter de schermen en wordt betrokken bij de bevindingen uit de factchecks. 

Lees ook deze artikelen:

Is het echt zo dat… nepnieuws effect heeft op de verkiezingen?
In dit artikel leggen we je precies uit hoe nepnieuws effect kan hebben op de (uitkomst van) verkiezingen. We publiceerden dit artikel in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2021.

Wat is nepnieuws?
Hoe werkt het? Wat is het precies? En waarom trappen we er in? Op deze pagina leggen we het je allemaal uit. 

Hoe herken je nepnieuws?
Om nepnieuws te herkennen moet je verschillende vragen beantwoorden. Die vragen vind je ook in deze checklist. Zo check je of je te maken hebt met nepnieuws.

Ik wil meer leren of doen
Op deze pagina verzamelen we betrouwbare bronnen die je nog meer leren over nepnieuws.

Kopieer koppeling